Samen werken aan een toekomst voor de hoogstamboomgaarden

Veel mensen zijn op een of andere manier betrokken bij hoogstamboomgaarden: inwoners genieten van dit groene moois in hun woonomgeving, veetelers laten er hun koeien grazen, eigenaars en beheerders moeten deze hoogstamboomgaarden onderhouden en toeristen komen genieten van het unieke landschap dat door deze hoogstamboomgaarden ontstond.

Daarnaast bevinden hoogstamboomgaarden zich op het kruispunt van verschillende beleidsdomeinen: landbouw, natuur, erfgoed,… allemaal voeren ze, weliswaar met verschillende accenten, een beleid rond deze landschapselementen.

Hoogstamboomgaarden zijn dus een beetje van iedereen en hun toekomst belangt iedereen aan. Daarom zetten we in dit project sterk in op participatie. Hoe we dit doen, kan je lezen in het participatieplan.

Tot nu toe betrokken we bijna 2000 mensen in verschillende fasen van het project. Ben jij daar niet bij? Rep je dan naar deze pagina en leer hoe ook jij een bijdrage kan leveren.

Samen plannen

28 partners zetelen samen in een stuurgroep: verschillende beleidsdomeinen van de Vlaamse Overheid, de Provincie Limburg en 15 gemeenten, aangevuld met de (regionale) expertise van het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren en de Nationale Boomgaardenstichting. Zij maakten samen de projectplanning, bepaalden de doelstellingen en volgen het project op.

Goede afspraken maken goede vrienden. Daarom legden deze partners de doelstellingen en groten lijnen van de projectaanpak samen vast in een intentieverklaring.

Participatief onderzoek

Een multidisciplinaire onderzoeksgroep staat in voor de planning, uitvoering en opvolging van de onderzoeken. Deze groep  bestaat uit een wisselende samenstelling van onderzoekers met een achtergrond in erfgoed, landbouw en natuur en medewerkers van het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren. De diversiteit van het team garandeert dat noden en kennis van verschillende sectoren aan bod komen in de onderzoeken.

Een aantal onderzoeken maakten gebruik van participatieve methoden, zoals bevragingen en interviews. Circa 1700 mensen namen deel aan verschillende bevragingen met betrekking tot hoogstamboomgaarden, streekidentiteit en landschap. We interviewden ongeveer 30 rechtstreeks betrokkenen, zoals eigenaars en beheerders. De onderzoeksresultaten weerspiegelen dan de zienswijzen van de deelnemers en niet van de onderzoekers.

Workshops als basis voor de visie en het actieprogramma

Op 31 mei 2018 zakten 60 hoogstamboomgaardenliefhebbers met diverse achtergronden (beleid, belangengroepen, beheerders, eigenaars,…) achtergronden af naar Alden-Biesen om samen na te denken over de toekomst van de hoogstamboomgaarden in de regio. Tijdens een trefdag uitten zij wensen en gaven ideeën voor (nieuwe) functies voor hoogstamboomgaarden. Ook stelden ze beleidsmaatregelen voor. Op het online-ideeënplatform kan iedereen stemmen op zijn favoriete idee en zelf nieuwe ideeën toevoegen.

Op 5 oktober 2018 hakten 27 personen, een evenwichtige groep van mensen met verschillende achtergronden, knopen door tijdens een visieworkshop. De resultaten van deze workshop vormen de basis voor de 8 ambities uit de visie voor hoogstamboomgaarden in de regio.

Op 30 november 2018 en 22 februari 2019 volgden nog 2 workshops met telkens circa 30 deelnemers ter voorbereiding van het actieprogramma. Waarschijnlijk volgen er in de tweede helft van 2019 nog een aantal workshops voor de opmaak van een gezamenlijk actieprogramma.